BMED — EKG klinik trenajyori

6–10-holatlar · EKG va qo‘shimcha tasvirlar · darhol baholanadigan testlar · kengaytirilgan klinik tahlil

6-holat 7-holat 8-holat 9-holat 10-holat

Klinik holat 6 / 150

26 yoshli ayol: to‘satdan boshlangan kuchli yurak urishi

26 yoshli ayol tez yordam bo‘limiga to‘satdan boshlangan yurak urishi bilan keldi. Avval ham shunga o‘xshash qisqa xurujlar bo‘lgan. EKG yozilayotgan paytda yurak urishi juda tez va muntazam. Ritm turini aniqlang va xavfsiz dastlabki taktikani tanlang.

Test savollari

1. EKGda qaysi ritm eng ehtimoliy?

A. Muntazam tor QRSli supraventrikulyar taxikardiya (AVNRT ehtimoli yuqori)B. Qorincha fibrillyatsiyasiC. Sinus bradikardiyasiD. Bo‘lmacha fibrillyatsiyasi

To‘g‘ri javob: A. Taxminan 200/min muntazam tor QRSli taxikardiya va aniq P tishchalarining ko‘rinmasligi AVNRT ehtimolini oshiradi.

Boshqa variantlar: VFda tartibli QRS bo‘lmaydi; sinus bradikardiyasi sekin; AF odatda nomuntazam.

2. Taxikardiya chastotasi taxminan qancha?

A. 45/minB. 80/minC. 200/minD. 110/min

To‘g‘ri javob: C. EKGda taxminan 200/min muntazam komplekslar ko‘rinadi.

Boshqa variantlar: Bu chastotalar EKGdagi tez ritmga mos kelmaydi.

3. Bemor barqaror bo‘lsa birinchi muolaja?

A. Darhol defibrillyatsiyaB. Modifikatsiyalangan Valsalva sinamasiC. Kaliy preparatini ko‘r-ko‘rona yuborishD. Uyga jo‘natish

To‘g‘ri javob: B. Barqaror muntazam tor QRSli SVTda modifikatsiyalangan Valsalva birinchi tanlovdir.

Boshqa variantlar: Defibrillyatsiya puls yo‘q ritmlar uchun; qolgan variantlar xurujni xavfsiz boshqarmaydi.

4. Vagal sinama samara bermasa, qarshi ko‘rsatma bo‘lmasa?

A. Adenozin tez IV bolyusB. Doimiy kardiostimulyatorC. Furosemid og‘iz orqaliD. Trombolizis

To‘g‘ri javob: A. Adenozin AV tugun orqali o‘tadigan re-entry taxikardiyani to‘xtatishi mumkin; EKG va reanimatsiya monitoringi zarur.

Boshqa variantlar: Boshqa usullar ushbu barqaror SVTni to‘xtatishning standart keyingi qadami emas.

Klinik tahlil va davolash taktikasi

EKG xulosasi

Muntazam tor QRSli supraventrikulyar taxikardiya. AVNRT ehtimoli yuqori.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

R–R intervallari deyarli teng, yurak urish chastotasi taxminan 200/min. Tor QRS qorinchalar odatdagi Gis–Purkinye tizimi orqali qo‘zg‘alayotganini ko‘rsatadi. Sinus P tishchalari aniq ajralmaydi: AVNRTda bo‘lmacha va qorincha deyarli bir vaqtda qo‘zg‘alib, retrograd P QRS ichida yashirinishi mumkin.

Patofiziologiya va differensial tashxis

AV tugun atrofidagi tez va sekin o‘tkazuvchi yo‘llar elektr impulsning yopiq aylanasini hosil qiladi. Shu sababli xuruj birdan boshlanib, birdan tugashi mumkin. Sinus taxikardiyasi odatda asta-sekin tezlashadi va sinus P saqlanadi; ortodromik AVRT esa qo‘shimcha yo‘l hisobiga yuzaga keladi. Bo‘lmacha taxikardiyasida P shakli farqlanishi, bo‘lmacha titrashida takroriy titrash to‘lqinlari aniqlanishi mumkin.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Avval arterial bosim, ong, ko‘krak og‘rig‘i, hansirash va shok belgilarini baholang. Barqaror, muntazam tor QRSli taxikardiyada modifikatsiyalangan Valsalva sinamasi qo‘llanadi. Samara bo‘lmasa, monitoring va qarshi ko‘rsatmalarni hisobga olib adenozin ko‘rib chiqiladi. Beqarorlikda sinxron kardioversiya zarur. Qaytalanuvchi simptomatik AVNRTda elektrofiziologik tekshiruv va kateter ablatsiyasi muhokama qilinadi.

Asosiy saboq

Tor QRS va muntazam tez ritm AVNRT ehtimolini oshiradi, ammo AVNRT va AVRTni faqat chastotaga qarab farqlab bo‘lmaydi.

Klinik holat 7 / 150

55 yoshli erkak: ko‘krak og‘rig‘i va xavfli o‘tkazuvchanlik buzilishi

55 yoshli erkak intensiv kuzatuv bo‘limiga tinch holatda olti soatdan ortiq davom etgan ko‘krak sohasidagi og‘riq bilan yotqizilgan. Dastlabki troponin me’yoriy. EKGda o‘tkazuvchanlik buzilishi mavjud. Troponinning dastlab normal bo‘lishi xavfni istisno qiladimi?

Test savollari

1. EKGdagi asosiy buzilish?

A. To‘liq AV blokadaB. Sinus taxikardiyasiC. Bo‘lmacha fibrillyatsiyasiD. Qorincha fibrillyatsiyasi

To‘g‘ri javob: A. P tishchalar va QRS o‘rtasida doimiy o‘tish aloqasi yo‘q — to‘liq AV blokada.

Boshqa variantlar: Boshqa ritmlar P–QRS mustaqilligini tushuntirmaydi.

2. Qaysi topilma yurak ishemiyasini istisno qilmaydi?

A. Bir martalik normal troponinB. EKGda blokada borligiC. Ko‘krak og‘rig‘iD. Barcha javoblar

To‘g‘ri javob: D. Dastlabki troponin me’yoriyligi O‘KSni istisno qilmaydi; klinika, seriyali troponin va EKG muhim.

Boshqa variantlar: Yakka topilma emas, barcha belgilarni birga baholash zarur.

3. Simptomatik to‘liq AV blokadada birinchi navbatda nima kerak?

A. Faqat uyda kuzatishB. Uzluksiz monitoring va stimulyatsiyaga tayyorgarlikC. Faqat antibiotikD. Jismoniy yuklama testi

To‘g‘ri javob: B. Perfuzion xavfda transkutan/transvenoz stimulyatsiya va shoshilinch kardiologik baholash kerak.

Boshqa variantlar: Boshqa variantlar xavfli bradikardiyani davolamaydi.

4. Atropin haqida qaysi fikr to‘g‘ri?

A. Har doim to‘liq AV blokadani davolaydiB. Stimulyatsiyani kutish uchun yagona usulC. Infranodal blokadada samarasiz bo‘lishi mumkinD. Har qanday dozada xavfsiz

To‘g‘ri javob: C. Atropin ayrim simptomatik bradikardiyalarda ishlatiladi, ammo pastki o‘tkazuvchi tizim blokadasida samarasiz bo‘lishi mumkin.

Boshqa variantlar: Atropin samarasi kafolatlanmaydi; stimulyatsiyani kechiktirish xavfli.

Klinik tahlil va davolash taktikasi

EKG xulosasi

III darajali, ya’ni to‘liq atrioventrikulyar blokada.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

P tishchalari o‘zaro muntazam, QRS komplekslari esa mustaqil sekin qochuvchi ritmda paydo bo‘ladi. PR oralig‘i barqaror emas, P ba’zan QRS yoki T ustiga tushadi. Bu AV dissotsiatsiyaga mos. Lekin har qanday AV dissotsiatsiya to‘liq blokada degani emas: impulslar o‘tish imkoniyati va bo‘lmacha-qorincha chastotalari ham tekshiriladi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

AV tugun yoki undan pastdagi o‘tkazuvchi tizimda impulslar o‘tishi to‘xtaganda qorinchani pastki avtomatik markazlar boshqaradi. Qochuvchi ritm sekinlashsa yurak chiqarishi va miya perfuziyasi kamayadi. II darajali blokadada ayrim impulslar o‘tadi, to‘liq blokadada esa P–QRS bog‘lanishi yo‘q. Ko‘krak og‘rig‘i o‘tkir miokard ishemiyasini ham izlashni talab qiladi; dastlabki normal troponin uni har doim inkor etmaydi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Uzluksiz EKG va arterial bosim monitoringi, ketma-ket EKG, troponin dinamikasi, elektrolitlar va dori anamnezi kerak. Simptomatik beqaror blokadada vaqtinchalik stimulyatsiyaga tayyorlaniladi; atropin infranodal blokadada samarasiz bo‘lishi mumkin. Qaytariladigan sabablar bartaraf etilgach blokada saqlansa, doimiy kardiostimulyator ko‘rsatmasi baholanadi.

Asosiy saboq

To‘liq AV blokada faqat sekin puls bilan emas, P va QRSning o‘zaro mustaqilligi bilan aniqlanadi.

Klinik holat 8 / 150

80 yoshli ayol: nafas qisishi va qayta-qayta bosh aylanishi

80 yoshli ayol nafas qisishi va takroriy kuchli bosh aylanishidan shikoyat qiladi. Birinchi EKGda o‘ng oyoqcha blokadasi va elektr o‘qning o‘ngga og‘ishi ko‘rinadi. Kuzatuvda hushdan ketish vaqtida ikkinchi EKG qayd etilgan. Har ikkala tasvirni taqqoslang.

Test savollari

1. Birinchi EKGda qaysi kombinatsiya ko‘rinadi?

A. O‘ng oyoqcha blokadasi va o‘ngga og‘gan elektr o‘qB. Chap oyoqcha blokadasi va normal o‘qC. Sinus bradikardiyasi va ST elevatsiyasiD. WPW va AF

To‘g‘ri javob: A. O‘ng oyoqcha blokadasi bilan o‘ng o‘q chap oyoqchaning orqa shoxchasi blokadasiga shubha uyg‘otadi.

Boshqa variantlar: Boshqa variantlar ushbu EKG belgilariga mos emas.

2. Birinchi EKG uchun qanday ehtimoliy o‘tkazuvchanlik tashxisi?

A. Ikki tutamli (bifassikulyar) blokadaB. Sinus tuguni to‘xtashiC. Faqat I darajali AV blokadaD. Qorincha fibrillyatsiyasi

To‘g‘ri javob: A. RBBB + chap orqa fascikula blokadasi bifassikulyar blokadani anglatishi mumkin; boshqa o‘ng o‘q sabablari ham istisno qilinadi.

Boshqa variantlar: Boshqa javoblar RBBB va o‘ng o‘q kombinatsiyasini izohlamaydi.

3. Ikkinchi EKG hushdan ketish paytida nimani ko‘rsatadi?

A. Sinus taxikardiyasi 160/minB. To‘liq AV blokada, juda sekin qorincha ritmiC. Normal EKGD. AF 130/min

To‘g‘ri javob: B. Ikkinchi tasvirda to‘liq AV blokada va taxminan 15/min qorincha chastotasi qayd etilgan.

Boshqa variantlar: Boshqa variantlar juda sekin qochuvchi ritmga mos kelmaydi.

4. Eng muhim davolash?

A. Faqat tinchlantirishB. Diuretikni o‘zboshimchalik bilan ko‘paytirishC. Kardiostimulyatsiya, doimiy stimulyator ko‘rsatmasini baholashD. Jismoniy yuklama

To‘g‘ri javob: C. Hushdan ketish bilan tasdiqlangan to‘liq AV blokadada yurak stimulyatsiyasi muhim.

Boshqa variantlar: Boshqa usullar bradikardiya sababli hushdan ketishni bartaraf etmaydi.

Klinik tahlil va davolash taktikasi

EKG xulosasi

Birinchi EKGda bifassikulyar blokada ehtimoli; ikkinchisida taxminan 15/min qochuvchi ritmli to‘liq AV blokada.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Birinchi EKGda o‘ng oyoqcha blokadasi va elektr o‘qning o‘ngga og‘ishi qayd etilgan. O‘ng oyoqcha blokadasida V1da RSR′ va lateral tarmoqlarda keng terminal S bo‘lishi mumkin. O‘ngga og‘gan o‘q bilan birga chap orqa fascikula blokadasi ehtimoli tug‘iladi, biroq o‘ng qorincha gipertrofiyasi va o‘pka kasalliklari kabi boshqa sabablar chiqarib tashlanishi kerak. Ikkinchi EKGda P va QRS mustaqil, qorincha ritmi nihoyatda sekin.

Patofiziologiya va differensial tashxis

O‘tkazuvchi tizimning bir necha bo‘lagi shikastlansa, qolgan yo‘l ham uzilib, to‘liq AV blokada rivojlanishi mumkin. Juda sekin qochuvchi ritm miya perfuziyasini pasaytiradi va sinkope yoki yiqilishga sabab bo‘ladi. Birinchi va ikkinchi EKGni alohida o‘qib, so‘ng vaqt bo‘yicha birlashtirish muhim.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Bemorning ong holati, arterial bosimi va perfuziyasi zudlik bilan baholanadi. Monitorli yordam, vaqtinchalik stimulyatsiyaga tayyorgarlik, elektrolit, ishemiya va dori ta’sirini tekshirish zarur. Qaytariladigan sabab topilmasa, doimiy kardiostimulyator asosiy davolash bo‘lishi mumkin.

Asosiy saboq

Oldingi EKGdagi o‘tkazuvchanlik buzilishi keyingi sinkope sababini tushuntirishda muhim dalildir.

Klinik holat 9 / 150

40 yoshli ayol: kuchayib borayotgan hansirash

40 yoshli ayol so‘nggi vaqtlarda kuchayib borayotgan hansirash sababli murojaat qildi. EKGda o‘ng yurak bo‘limlariga yuklama belgilarini ko‘rasiz. Ko‘krak qafasi rentgenogrammasida o‘pka arteriyasi soyasi kattalashgan. Qaysi patologiya va uning ehtimoliy sabablari haqida o‘ylaysiz?

Test savollari

1. EKGdagi asosiy o‘zgarishlar qaysi?

A. O‘ng o‘q, V1da dominant R, V6da chuqur SB. Faqat V2da ST elevatsiyasiC. To‘liq AV blokadaD. Sinus pauzasi

To‘g‘ri javob: A. O‘ng o‘q, V1da R ustunligi, V6da chuqur S va o‘ng prekordial T inversiyasi o‘ng qorincha gipertrofiyasiga mos.

Boshqa variantlar: Boshqa variantlar o‘ng qorincha bosim yuklamasining klassik kombinatsiyasi emas.

2. Asosiy EKG xulosasi?

A. Chap bo‘lmacha fibrillyatsiyasiB. O‘ng qorinchaning og‘ir gipertrofiyasiC. Oldingi STEMID. WPW

To‘g‘ri javob: B. O‘ng qorincha gipertrofiyasi va strain belgilariga mos keladi.

Boshqa variantlar: Qolgan tashxislar asosiy belgilarni tushuntirmaydi.

3. Rentgenogrammada nima ko‘rinadi?

A. Katta plevral suyuqlikB. Faqat o‘pka infiltratiC. O‘pka arteriyasi soyasining kengayishi va yurak konfiguratsiyasi o‘zgarishiD. To‘liq normal tasvir

To‘g‘ri javob: C. O‘pka arteriyasi bo‘rtishi va o‘ng yurak yuklamasiga mos yurak konfiguratsiyasi tasvirlangan.

Boshqa variantlar: Boshqa topilmalar tasvirning asosiy belgisi emas.

4. O‘pka gipertenziyasini tasdiqlashda qaysi usul asosiy?

A. Faqat pulsoksimetriyaB. Faqat EKGC. Faqat rentgenD. O‘ng yurak kateterizatsiyasi

To‘g‘ri javob: D. ExoKG skriningda muhim, ammo gemodinamik tasdiq uchun o‘ng yurak kateterizatsiyasi zarur.

Boshqa variantlar: EKG va rentgen shubha uyg‘otadi, yakuniy gemodinamik tasdiq emas.

Klinik tahlil va davolash taktikasi

EKG xulosasi

O‘ng qorincha gipertrofiyasi va bosim yuklamasi belgilari; o‘pka gipertenziyasiga shubha.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

Sinus ritmi taxminan 65/min, elektr o‘q o‘ngga og‘gan, V1da dominant R, V6da chuqur S, o‘ng prekordial tarmoqlarda T inversiyasi qayd etilgan. Odatda chap qorincha elektr kuchlari ustun bo‘ladi. O‘ng qorincha massasi va bosim yuklamasi oshganda uning elektr hissasi kuchayib, o‘q o‘ngga siljishi va o‘ng prekordial ST–T o‘zgarishlari paydo bo‘lishi mumkin.

Patofiziologiya va differensial tashxis

O‘pka tomirlarida qarshilik oshganda o‘ng qorincha yuqori bosimga qarshi ishlaydi, avval gipertrofiya, keyin kengayish va funksiyaning yomonlashishi mumkin. Sabablar orasida o‘pka arterial gipertenziyasi, surunkali tromboembolik kasallik, chap yurak kasalliklari, surunkali o‘pka kasalligi va tug‘ma nuqsonlar bor. EKG ularning qaysi biri mavjudligini ajratmaydi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

ExoKG o‘ng qorincha hajmi va funksiyasini, o‘pka gipertenziyasi ehtimolini baholaydi. Sababga ko‘ra BNP/NT-proBNP, o‘pka funksiyasi, V/Q tekshiruvlari kerak bo‘ladi. Gemodinamik tashxis zarur bo‘lsa o‘ng yurak kateterizatsiyasi o‘tkaziladi. Davolash o‘pka gipertenziyasining turiga bog‘liq; barcha bemorlarga bir xil vazodilatator berilmaydi.

Asosiy saboq

EKG o‘ng yurak yuklamasini ko‘rsatishi mumkin, lekin o‘pka gipertenziyasining turi va og‘irligini mustaqil aniqlamaydi.

Klinik holat 10 / 150

80 yoshli erkak: shish, hansirash va sekin puls

80 yoshli erkakda bir necha oy davomida hansirash va to‘piq shishlari kuchaygan. Ko‘krak og‘rig‘i yo‘q, ilgari muntazam davolanmagan. Ko‘rikda puls sekin va yurak yetishmovchiligi belgilari mavjud. EKGni baholang va ustuvor tekshiruvlarni tanlang.

Test savollari

1. EKGdagi asosiy ritm?

A. Sinus ritmi 100/minB. AF, qorincha javobi taxminan 40/minC. Qorincha fibrillyatsiyasiD. AVNRT 200/min

To‘g‘ri javob: B. Izchil P tishchalar yo‘q va R–R notekis; qorincha javobi juda sekin.

Boshqa variantlar: Qolgan ritmlar EKGning tartibsiz sekin javobini tushuntirmaydi.

2. Qaysi intraventrikulyar blokada bor?

A. O‘ng oyoqcha blokadasiB. Chap oyoqcha blokadasiC. Faqat I darajali AV blokadaD. WPW

To‘g‘ri javob: B. Keng QRSning chap oyoqcha blokadasiga xos morfologiyasi bor.

Boshqa variantlar: Boshqa o‘tkazuvchanlik buzilishlari bu morfologiyaga mos emas.

3. Yurak yetishmovchiligini baholash uchun qaysi tekshiruv eng muhim?

A. ExokardiografiyaB. Faqat tomoq surtmasiC. Faqat qorin rentgeniD. Faqat teri testi

To‘g‘ri javob: A. ExoKG chap qorincha ejeksiya fraksiyasi, klapanlar va tuzilmani baholaydi.

Boshqa variantlar: Boshqa tekshiruvlar yurak yetishmovchiligi mexanizmini aniqlamaydi.

4. Sekin AFda qaysi dori ehtiyotkorlik bilan baholanadi?

A. DigoksinB. ParatsetamolC. Temir preparatiD. Antatsid

To‘g‘ri javob: A. Digoksin AV o‘tkazuvchanlikni yanada sekinlashtirishi mumkin; bu bemorda uni avtomatik qo‘llash xavfli.

Boshqa variantlar: Boshqa variantlar ushbu o‘tkazuvchanlik xavfi bilan bevosita bog‘liq emas.

Klinik tahlil va davolash taktikasi

EKG xulosasi

Sekin qorincha javobli bo‘lmachalar fibrillyatsiyasi, chap oyoqcha blokadasi va yurak yetishmovchiligi ehtimoli.

EKGni bosqichma-bosqich tushuntirish

R–R intervallari tartibsiz, izchil sinus P tishchalari yo‘q, qorincha chastotasi taxminan 40/min. AFda bo‘lmachadan AV tugunga tartibsiz impulslar keladi; qorincha javobi tez ham, sekin ham bo‘lishi mumkin. Sekin javob AV o‘tkazuvchi tizim kasalligi yoki beta-blokator, digoksin va boshqa dorilar ta’siridan kelib chiqishi mumkin. LBBB QRSni kengaytirib, ST–T bahosini murakkablashtiradi.

Patofiziologiya va differensial tashxis

Shish va hansirash venoz dimlanish va o‘pka kongestiyasiga mos bo‘lishi mumkin, ammo bu belgilar yurak yetishmovchiligini yakka o‘zi tasdiqlamaydi. Buyrak kasalliklari va boshqa shish sabablarini farqlash kerak. ExoKGda EF, klapanlar va bo‘shliqlar tekshiriladi.

Tekshiruv va davolash taktikasi

Arterial bosim, perfuziya, NT-proBNP, elektrolitlar, kreatinin/eGFR, TSH va dori ro‘yxati baholanadi. Kongestiyada diuretiklar ko‘rsatmaga ko‘ra tanlanadi. Chastota 40/min bo‘lganda AV tugunni sekinlashtiruvchi dorilarni ko‘r-ko‘rona oshirish xavfli. EF, simptomlar va QRS davomiyligiga qarab keyinchalik qurilma terapiyasi masalasi baholanadi.

Asosiy saboq

AF har doim tez yurak urishi degani emas; sekin AFda dori ta’siri va o‘tkazuvchanlik kasalligi izlanadi.

EKG va rentgen tasvirlari: John Hampton, 150 ECG Cases, 4-nashr. Klinik izohlar va testlar BMED uchun o‘zbekcha qayta ishlangan. Bu material mustaqil klinik qaror o‘rnini bosmaydi.